You are here:   Home KURMANCİ (KIRDAŞKİ) Dersim’in Kirdaşki Dili
Dersim’in Kirdaşki Dili
dersimkİç Dersim diye tanımladığımız, bugünün Tunceli il sınırları dahilindeki ilçelerde; Mazgirt, Pertek, Hozat’in bir kesmi, Karakoçan ve Gümüşhanenın bazı köylerinde Dersimin Kurmanci(Kırdaşki) dili konuşulur. Bu bölgelerin yanısıra ayrıca Sivas ve Kayseri'de, Maraş-Göksun'un bazi köyleri de dahil olmak üzere  yörede adlandırıldığı şekliyle “Dersim-Koçgiri” Kurmancisi konuşulur.
 İç Dersimde konuşulan Kurmanci(Kırdaşki) ve Koçgiri bölgesin de Konuşulan Kurmanci(Kırdaşki) dili arasında hiç bir fark yoktur.
Malatya, Kayseri, Adiyaman ve Maraş'ın(Elbistan ve Pazarcık) büyük bir kesmide Ortalıkta insanların "Maraş Kürtçesi"diye alaya aldıkları Kurmancinin Malatya şivesi Konuşulur.


Kurmanci'nin bu her iki şiveside geliştirilmesi, öğrenilmesi ve konuşulması gerekli bir dildir. Özellikle, hatta tamamının Alevi-Kurmanc'ların konuştuğu bu dili 'Kurdi'(Kürtçe) konuşanlar pek beğenmez. Onlar İç Dersim-Kocgiri Kurmancisini hic anlamazlar. Malatya şivesiyle konuşlulanları da (Kurmancları) alaya alarak; "Kapi kapamişke, Bori Patlemişkir..." gibi örneklerle dilleri gibi kendilerinin de asimile olduklarını, Türkleştiklerini ima etmek isterler. Maraş, Malatya, Kayseri Kurmancları (özellikle de politize olmuş genç kuşak) da gerçekten “asimile” olduklarına inanıp, bu suçlamayı kabul ederlerler.


Oysaki onların (Müslüman Kürtlerin) övünerek  konuştukları ve savundukları "Kurdi-Bedinan" diye adlandırılan Kürtce'nin yarısıda Arapca ve Farsca'dır. Onlar da konustukları dilleri gibi kişilikleri de dini inançları gereği,  yaşam bicimleri tamamen Araplaşmışdır. Kendileri bunun ne kadar farkındalar yada degiller ama bizim zavallı Kurmanclar- genç kuşak- bunu böyle düşünmediğinden ve bilmediğinden, üstlerinde yaratılan bu baskı ve Komleksten dolayı kendilerini zorluyarak illada "Kurdi-Bedinan" Kürtçesini öğrenip, kendi bildikleri Kurmanciyi de o şiveyle konuşmaya çalışırlar.

Aslında ailelerinde duyup öğrendikleri asıl ana-baba dilllerini konuşmaya kalkışsalar çok daha isabetli ve doğru olur. Sonuçta ANA-DİL,  Annemizde ve Babamızda öğrendiğimiz dil değilmi...?

BAŞKALARI TARAFINDAN ANLAŞILMIYORSUNUZ DİYE KENDİNİZİ SUÇLAMAYIN...SİZİ SİZ EDEN BU FARKLILIĞINIZDIR.

Sevgi ve Saygılarımla.
Hüseyin Dedesoy

 

Yorumlar  

 
0 #1 RE: Dersim’in Kurmanci(Kirdaşki) Dili 2010-04-05 20:18
Serhatın kürmancisi koçgiri-dersim kürmancisinden çok fazla kırmancki'ye yakındır ve behdinan gibi arabi değildir.mesela éré(eré),oro(er o) tabirleri kullanılmadan nerdeyse cümle kurulamıyor.toptancı yaklaşmak hatalı sonuçlara ulaştırır.aksan ve çok kelime kesinlikle dersim kürmancisinden katbe kat kırmancki'ye yakındır.maraş kürmancisi ise gerçekten farklılaşmış ve kelimeler çok yuvarlaştırılıy or.dersim kürmancisi,behd inan kürmancisine,bi zim kürmanci'den daha yakındır.dilci yaklaşım sadece ayrılıkları derinleştirir.sıradan kürmanc toplumunun,alev i kırmanc-kürmanc toplumundan çok uzak olduğunu düşünmüyorum.hele biz rewan tandanslı kürmanclar çok yakınız.vesselam.digorıj
Alıntı
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Seçme Haberler

Mesut Oğuzhan Öylek / Zaza Sempozyumu
Mesut Oğuzhan Öylek /   ...

Yazarlardan

FATOSA KHEKÊ BOLÊ KHIRTİ ŞİYE HEQİYA XO.
Mehmet Gülmez/ FATOSA KHEKÊ...
TBMM-İHK Dersim Ziyareti ve Tepkiler Üzerine
Av-Cihan Söylemez/   İNSA...

Basında Dersim

Soner Yalcin’dan, Dersim Dersleri
Basında/ Soner Yalcin’dan,...
1 Mayıs için meydanlara!
Haber/ 1 Mayıs için meydanl...