Jar-û Diyar

X. Çelker/ Festival(ê) - Tertelê 38i!

Festival hama hama têde zona de êno manê şênatiye. Festivali sebeta  kêf u eşqi rê cêrine de, benê; ebe kêf u eşq be reqesiyaene ki vêrenê ra. Kılmek ra festival şênatiya. Tertelê 38i çıko? 38 de se biyo?

38 de dewleta Tırki ebe pilan, ebe fênd u dubara kewta gonia qomê ma, qomê mara devadev 70ê hazar isan qır kerdo. Hem ki kokım be domana ra, cêni be cüamêrda ra pia. Mêyitê ina ki fiştê ra vera tij u vay. Hona ebe naê ki nêmendê mae ewladi ra vısna, ebe des hazara ki ruşnê mefi(1).

Derd derdê cigero, derdê de gırano. Coka ma 38i dem u dewranê qomê made milad qebul kenime. Na kar u gure ra gore cad kerdene, guriyaene elzema. Tabiyo ke no kar karê mordema ki niyo, karê dezgano.

Na mane de dezgey ki estê, hondê qeweta xo ki gurinê. No kar u gure ke ravêr şi, aybê dewleta barbare ke ebe ina da qebul kerdene, yanê dewleta Tırki ke no mobal guret vılê xo, qomê mara ke efa xo waşte, derdê qomê marê ki derman beno pêda. Khul u dırvetê de qomê ma thole gırê dana, çımê merdanê ma yakerde nêmanenê...

Tertelê 38i meselê de gırana, ebe dec u khula. Ser u sebebê hesiranê çımana, ax u waxê cigera hara. Hama senê hekmeta nêzan meselê de nianêne ki bena mesela de festivali! 38 be festival ra jü helm de ênê têlewe, jü qal ra ênê ra zon, jü lınge de tewesinime, jü lınge ser ki reqesinime. Yanê jü geym de hem berbenime, hem ki huyinme. Hetê ra benime be gıjikê serê xora, lornenime, şüaru vanime, hetê ra ki xo tadanime reqesinime, ebe kêf u eşq ra borenime! Kunime govende. Na govende govenda çınaya? Şin u şivan be govende çıtur têwerte de benê?

No kar şiyore vêyve de şama şiyene(2)...

Nia beno?

Helbet itaciya qomê ma be kêf u eşqi esta. Jü qom weşiya xo bese nêkeno tık u teyna ebe şin u şivan raviyarno. Halo de nianên roê mordemi keno bêzar, mordemi keno xêğ, keno bom, keno budela. Hama her çi gereke waxt u mekan ra gore bıcêriyo de, vanê, “kemere gırana caê xode”.

Ez guman kena ke taê nıka vengo berz ra mebone ki zerê xode mılqiya têv danê. Va bo! Qesa xırab u çewte ê wairê xuya. Ez raştiya zerê xo raştaraşt ana re zon. Çıke na mesela meselê de zaf muhima. Vateni gereke vaciyê. Ebe ters u şık, ebe gula bınê çengi kerdene rae nêcêrina.

Rêyna, 38 tertelo de gırano, barê herm u doşano, axa zerê sêy be masum u pakano.  Hata ke ro made bi, hata ke ni derdi rê derman pêda bi gereke no kar bêro kerdene. Hama ebe usıl u fend, ebe aqıl u fam. Keso ke wairê vicdaniyo gereke na mesela rê wair veciyo, hama xorê, mafê(3) xorê mekêro hacet.

Jü ki 38 meselanê mara jü meselawa. Cemat u dezgê qomê maê ke estê gereke tık u teyna der u dorê na mesela de meguriyê. Na ruval ra meselanê bina meerzê pê goşê xo. Çıke meselê bini ki hondê mesela 38i muhimê. İlam ke waxto de nianên de. Demo ke dewlete biyena ma qebul nêkena, ebe benda u siyanur zaiyat dana tabiyatê ma, çepçi be Kurda ra mesela made ze nona potiye nia danê, gereke meselê bini ki qif bêrê ra zon, ravêr şorê.

Zon, itıqat, kamiye be coğrafya ra ke bi vindi, Xızır mara heredino, wairi mara heredinê, hardo dewrêş be asmêno khewe mara heredino...

Vacime ke dewlete mesela 38i qebul kerde, efa xo qomê mara waşte, hetê madiyati ra ki barê xo guret xo ser, se beno?

Zon ke pay ra nêmend şüarê 38i se vacinê?

İtıqat ke pay ra nêmend roê merdanê ma se beno şad?

Kamiya ma ke werte ra dariye we kam namê kami ra ramaniyanê 38i rê wairêni keno?

Coğrafya ke telef biye, qomê ma ke oca nêmend kulmê wela hardê dewrêşi kam erzeno astanê mêyitanê ma ser?

Rae ‘be jü game nêcerina. Mobalê zon u kultur be itıqat u coğrafya ma ki vılê ma dero... Pêro hondê jümini qimetınê.

Hama se ke vêyve de şama xıraba, nêbena; festivalde ki kar u gurê 38i xırabo, nêbeno.

Xoviri ardena 38i caê xode, waxtê xode bıbo.

Festivali ki wa ebe kay u govende ravêrê.

17.10.2011

X. Çelker