Yarım Asır Sonra Dersim’de Alevilik

avcihans01)Av. CİHAN SÖYLEMEZ /

Yarım Asır Sonra Dersim’de Alevilik

 

« Aksi halde yarım asır sonra üzerine sempozyum yapılacak Alevi inancı Dersim’de kalmayabilir. »

Adam çıkmış diyor ki “ Hace Bektaş Veli ajandır.”

Adam çıkmış diyor ki “ Hz. Ali katildir “

Adam çıkmış diyor ki “ Bizim Hz.Ali ile ilgimiz yoktur

Adam çıkmış diyor ki “ Dedeler, Seyitler halkı sömürüyor “

Adam çıkmış diyor ki “ Kızılbaşlık demek Kürtlüktür

Adam çıkmış diyor ki “ Bektaşilik demek Türklüktür “

 

Son yıllarda yukarıda parantez içine almış olduğum tezlerin savunucuları gittikçe artıyorlar.

 

Bu düşünceleri sarf edenlerde açık bir şekilde yeni bir tarih yaratma düşüncesi var. Bu düşünceye sahip kesimler ellerine her fırsat geçen panelde, sempozyumda, konferansta akıllarındaki “Aleviliği” kendi ideolojik konumlamalarına göre yorumlamaktan , bu yorumları mutlak ve değişmez gerçek olduğunu kabullendirmekten kaçınmıyorlar.

Bu kesimler Alevilik üzerinden Kürtçülük, Türkçülük yapıp aslında atalarımızın bizlere bıraktığı Alevi Mirasını amansızca harcamaktan geri durmuyorlar.

Kızılbaş’lığın has Kürtlük, Türkmenlik olduğunu savunanlar şöyle yüzlerini Bir Doğuya çevirip Erdebil Dergahını araştırmıyorlar. Erdebil Dergahı pir ve taliplerinin kurduğu Savafi Devletinden haberleri yok. Savafi Devletinin ordusunun resmi adının “Kızılbaş Ordusu” olduğundan bihaberler. Bugün Anadolu’da cem ibadeti varsa bunun Savafi Devleti’nin bize mirası olduklarından haberleri yok.

Ve yine bu kesimler yüzlerini batıya çevirseler Arnavutluk’taki Dünya Bektaşi Birliği Merkezini görecekler. Amerika’da Detroit kentindeki Bektaşi Dergahını görecekler. Ama milliyetçilik gözleri o kadar kör etmiş ki Anadolu’nun ortasındaki Serçeşme Hace Bektaş Veli ışığını göremiyorlar. Onu bir kalemde Osmanlı Ajanı yapabiliyorlar.

 

Bu kesimlere göre “ Hace Bektaş gerici , Pir Sultan ilericidir “ . Bilmezler ki Pir Sultan Abdal , Hace Bektaş Veli Dergahından pişmiştir. Hace Bektaş Dergahından aldığı bilgi ve görgü ile , boynundaki hâce Bektaş taşı ile elinde bağlaması ile Osmanlı’nın Sarı kadılarına , Kara Kadılarına boyun eğmemiştir. O vakit deyiversinler ki Pir Sultan da “ ajandır”. Yani Hace Bektaş ve Pir Sultan gibi iki yol önderi şahsiyeti ( aralarında 200 yıldan fazla olmasına rağmen ) birbirine karşıt göstermeye çalışanlara denilecek tek bir söz var ; “ Edep yahu !

Şah İsmail Hatayi , Fuzuli, Seyit Nesimi , Pir Sultan Abdal ve diğer yol erenlerinin hiç birinin fikriyatında “ milliyetçilik” yoktur hele hele ki “Türkçülük” hiç yoktur. Bu büyük ozanların dilinin Türkçe olmasından yola çıkarak Alevilik gerçek Türklük’tür fikriyatında olanlar , O Ulu Ozanların bıraktıkları yolu anlamayanlardır .

Keza aynı şekilde Ebu Müslim Horasani ve Ebu’l Vefa’nın düşünce dünyasında da “Kürtlük” fikriyatı olmamıştır.

Hz. Ali’yi diğer halifelerden ayıran özellik onun Arap olmayan halklar tarafından benimsenmesinde kendini gösterir. Çünkü Hz. Ali ve diğer 11 İmam “ Arapçılığa” karşı olmuşlardır o yüzdendir ki bugün Farslar, Azerileri, Türkmenler, Kürtler, Zazalar , Arnavutlar içerisinde “ Ehl-i Beyt taraftarlığı” yayılmış ve sürekli gelişim göstermiştir.

 

dedebirpirHz. Ali’ye yönelik bir çok haksız ithamlar kendilerine Aleviyim diyen kişilerin kitaplarında yer almaktadır. Bu kesimlere göre Aleviler Takkiye yapmaktadır. Ancak aslı tam tersidir. Zira kendileri Aleviler içerisinde takkiye yaparak , adeta birer harici olarak Abdurrahman bin Mülcem gibi Hz. Ali’ye saldırmaktadırlar. Bu kesimler bu çalışmalarıyla sözüm ona “ Aleviler’in Sünni veya Şiileşmesini” engelleyeceklerini düşünüyorlar. Özellikle de Alevi Teolojisi üzerine ahkam keserek bir yol gösterici işlevi kazanmaya çalışıyorlar.

Yapmaya çalıştıkları aslında Alevileri, Katı Bir Kemalist Laiklik fikriyatına veyahut katı sosyalist materyalist bir laiklik fikriyatına monte ettirmekten başka bir şey değil.

Bu durum da Alevilerin hızla asimile olmasının nedenlerden biri zaten. Devletin asimilasyon politikalarına , bu kesimlerin oluşturmaya çalıştıkları Ali’siz Alevilik anlayışı eklendiğinde Alevilerin kendi inançsal kimliklerini reddedişi , inancının gereklerini uygulamaktan kaçınması ne yazık ki daha da hızlanıyor.

Özellikle de genç kuşaklar üzerindeki bu kesimlerin kayda değer etkisi göz önüne alındığında Alevi Kimliğinin, inancının, felsefesinin geleceğe aktarımı konusunda Alevi Kurumlarının, inanç önderlerinin daha fazla gayret göstermesi gerektiği kaçınılmaz bir gerçekliktir.

Aksi halde yarım asır sonra üzerine sempozyum yapılacak Alevi inancı Dersim’de kalmayabilir. /Dersimnews/25/12/2011

 

Yorumlar  

 
0 #9 Bilgi ve algı...şixesen 2012-01-02 02:39
Bin yıllık geçmişi olan Aleviliği yeniden mi tanımlayacağız?Alevilik İslamın tasavufi,batını yorumudur.Sünni ve Şiilikten farkı "fıkıh"a bağlı olmayışıdır.Fıkıh (şeriat) şii ve sünnileri bağnaz ve doğma yapıyor.İçtihat kapısını kapatmıştır..Aleviliğn temeli 8.yüzyılda ortaya çıkan Mutezile mezhebine dayanır.Mutezile akla önem vermiş.Dinin akla dayanması gerektiğini söylemiş.Bu nedenle Ehl-i sünnet tarafından Mutezile İslamdışı olarak kabul edilmiştir.Mutezile Abbasilerin bir döneminde egemen bir mezhep olmuş.Daha sonraki yıllarda Şia nın bazı kollarında ve Alevilikte günümüze kadar gelmiştir.Sünnilikte Eşariliğin devamıdır.Mezhepler din değildir.Dini yorumlama biçimleridir.İslamda yüzlerce mezhep ortaya çıkmıştır süreç içinde.İsa ve havarilerini sevenlere ,siz Hristiyan değilsiniz diyebilirmiyiz? Yine 12 imamı ve ehl-i beyti sevenlere,Hak- Muhammet-Ali diye ibadet edenlere hayır siz Müslüman değilsiniz diyebilir miyiz?.Böyle mantıksızlık olabilir mi?
Alıntı
 
 
0 #8 İnancı siyasallaştırmak...şixesen 2012-01-01 18:56
Sayın Söylemez'in kaygılarına ben de katılıyorum.Açık ve net olarak söylüyorum.Alevilik bugün ideolojilerin tehditi altında.Bikaç çeşit Alevilikte yok.Demogojilerle ,yalanlarla konuyu saptırmanın hiç bir gereği yok.Aleviliğin temel inancı Cem ibadetidir.Acaba hangi ideoloji yanlısı Cemevine uğrar ki..Efendim hangi Alevilikmiş, içi mi dışımı bunlar hikaye..Bir realite var:Dede ocakları,Mürşit ocakları,rehber ,talip ne diyorsa Alevilik budur.Yok efendim..Aleviliği siyasallaştırıp bundan nemalanmanın beyhude olduğunu söylemek isterim.İnanç başka şey,siyaset başka şeydir.Bugün Alevi derneklerin başında bulunan solcu ya da kürtçü ya da türkçünün bu Alevi derneklerinde ne işi var?.Gidip kendi siyasi dernekleriyle uğraşsınlar.Tarihte Alevilik ne idiyse bu gün de öyledir.Alevilik üzerinde bu soygun talan,sömürü kalksın.İdeoloji yanlıları kendi işine baksın.Böyle giderse ideoloji bağnazları Aleviliği bitirir.
Alıntı
 
 
0 #7 RE: Yarım Asır Sonra Dersim’de AlevilikBe Rae 2011-12-31 00:42
Haklı kaygılarla ancak içi boş bir yazı.lütfen her bi iki kitap okuyup kendini tamamladığını düşünen bir yazı yazmasın ve bu tür kaliteli sitelerde sayfalarını her yazıyı alarak doldurmasın.Lütfen yazarları sıkıştırın daha kaliteli yazılar için.Sayın söylemez bu yazısında "Aleviliği" nerede gördüğünü açıklamalı (1). İslam içinde mi ? Öncesinde mi ? Sonrasında mı ? (2) Erdebil tekkesi ile İslam bağını açıklamalı (3) Safevi devleti ile olan bağı ? (4) ... vs vs eleştirdiği konularda kendi doğrularını öne sürmeli ki bizde onun düşüncelerini, doğrularını bilelim. Yoksa efendim şöyle olmuş böyle olmamış demekle hiç bir şey olmuyor maalesef.(....) Lütfen ! .
Alıntı
 
 
0 #6 Horgovşixesen 2011-12-29 21:41
Bektaşilerin içinde yaşadım.1-Bektaşilerin iki kolu var:1-Babagan kolu. 2-Dedegan kolu.Babagan kolunda en bilgiliyi seçerler.Babadan oğula değil.Dedegan kolu babadan oğula.Bizdeki gibi.2- Bizde bazı dedelerimiz sonradan Alevi olunur derler.3-Bektaşiler şehir Alevileridir.4-Pir rehber ziyaretler Bektaşilerde de var.Bence kitap olsa daha iyi olurdu.Ehlihaklarda Sultan Sahak'ın kitapları var.Afgan Hazara Alevilerinin "Vecidin"adlı kitabı var. Belki bizimkilerinde kitaplar vardı da yakılmıştır.Aslında Alevilikte temel bir ilke var:Yol bir sürek binbir..Biçimler değişik olabilir,içerik önemli..Alevi teolojisi,yol erkan,tasavvuf, Alevi mitolojisi,Alev i müziği önemli..Bektaşilerde şehir kültürü var.Bir de en çok bilgili kişi dedebaba olur.Bu önemli..Gerçekten Bektaşi babaları çok bilgili.



.
Alıntı
 
 
0 #5 gerçek bu.. — şixesenhorgov 2011-12-29 20:56
"Cahaletle ugrasmak" tabi ki zor, ama boyle beylik laflar meseleyi çozmuyor. Mesela 1) kisi alevi dogar, sonradan alevi olmaz (alevilik derken Dersim'de ki qizilbas aleviliginden bahsediyorum) oysa bektasilik herkese açiktir, 2) alevilikte pirlik babadan ogula (kan bagi) geçer ama bektasilikte boyle degil 3) bektasilerin yerlesim yeri ve merkezi otoriteyle iliskileri qizilbaslardan tamamiyle farklidir 4) qizilbaslikta ki pir rayber, ziyaretler, kutsal yerler...den olusan inanç sistemi bektasilerden, ismaililerden, alawilerden, siilerden, caferilerden...tamamiyle farklidir. Bu farklar daha çogaltilabilir ama birini kafa yormaya itmeye yeter... Kitap meselesine gelince: iyi ki boyle bir kitabimiz yok aksi taktirde "senin bu soylediklerin kitaba uymuyor" deyip seni taslamaya bile yeltenenler olabilirdi. Bizim sirrimiz iste burada: 1830larda Maras bolgesinde bir misyoner bizimkine "kitabiniz var mi?" diye sorunca bizimkisi: "insanin kendisi kitaptir" demez mi!.
Alıntı
 
 
-1 #4 gerçek bu..şixesen 2011-12-29 03:51
dılo dılo..Soruyorum H.Gezici'ye Berxecan'ın kitapları var mı? Yok..Ama Hünkarın kitapları var."Makalat" adlı eseri var.Gerçi böyle yarışma yapmakta saçma..Bunlar etnik ayrımcılık yapıyor.
Alıntı
 
 
-1 #3 gerçek bu..şixesen 2011-12-29 03:42
cehaletle de uğraşmak zor..Bakın Bektaşiler şehir Alevileidir.Ayrıca hoca değil,doğrusu Hace Bektaşi Veli'ir.Yine Hünkar bir eserinde şöyle der." Müritlerimin büyük çoğunluğu Kürt'tü".şimdi sormak lazım,"Bektaşiler'in ayrı bir teolojisi mi var ki böyle ayrıştırmalara gidiyorsunuz?"Bektaşilik bir Alevi tarikatıdır ve Aleviliktir.Bektaşler de Cem ayini var.12 imam orucu tutar..Peki Alevileri kim bölmek istiyor?Siyasi kürtçüler ve kürt milliyetçileri..Neden?Kürt ve Zazaları Alevilikten uzaklaştırıp,şa fiileştirmek için...
Alıntı
 
 
+1 #2 Neden Dersimde Hacı Bektaş Derneği OlsunkiZaza Partya 2011-12-27 17:02
Sonra Tuncelideki Hacı Bektaş Dernegi de duymuş bende Secere oldugunu bana dediler..Bana Dediler Fotokopisini çekelim Dernege Asalım Ben Asla kabul etmedim

-Peki neden Hacı BektaşVeli Dernegine kopisini çekip vermediniz ki?

H. Gezici:
Yaw biz başka Hacı Bektaş başka.biz buralarda ondan önce vardık. Berxecan ondan önce buralara gelmiş. Buralara ilk gelen bizim Ewliyamızdır. Bu yolu ilk kabul eden Tarık-ı Erkanı ilk yürüten bizim ocaklarımızdır. Niye Tuncelide "Hacı Bektaş dernegi" olsun ki? Bizim ewliyalarımız yokmudur?..Bizim ewliyalarımızın adına bir dernek neden açmazlar! (...)"Alıntı"
Alıntı
 
 
+4 #1 RE: Yarım Asır Sonra Dersim’de Alevilikhorgov 2011-12-26 14:49
Bu H. B. Veli meselesi ilginç, hatirladigim kadariyla (tabi ki ben boyle hatirliyorum ve olay boyledir demiyorum) Dersim'de Bektasilerle dalga geçiliyordu. Birisi et veya herhangi bir sey konusunda nazlaninca, yemeyince..."têw no ki ma rê biyo bektesi" deniliyordu...(ve basiyorlardi kufuru...ero urce nonê xo buye...).. Dersim'in hiç bir agitinda, turkusunde, hikayesinde Haci Bektas, Pir Sultan...adlarinin geçmemesi de gosteriyor ki Sivas sonrasi ortaya çikan alevi hareketinin anlattigi "alevi kimligi" Dersim'e çok fazla uymuyor gibime geliyor. Bizim inanç sistemimiz Haci Bektas, Pir Sultan...dan ziyade Duzgi, Xizir, Qelxeru, Kalo Sipe, Kal Mem, Kal Ferat, Baxira Sipiye, Jele...uzerine qurulu yani qisacasi daha ziyade dersimi...Faqat malesef her ke sono hete Qonya, Adiyaman u Orta Asya ser beno sist (no ki jede çiyo de xêr niyo).
Alıntı
 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Seçme Haberler

Mesut Oğuzhan Öylek / Zaza Sempozyumu
Mesut Oğuzhan Öylek /   ...

Yazarlardan

FATOSA KHEKÊ BOLÊ KHIRTİ ŞİYE HEQİYA XO.
Mehmet Gülmez/ FATOSA KHEKÊ...
TBMM-İHK Dersim Ziyareti ve Tepkiler Üzerine
Av-Cihan Söylemez/   İNSA...

Basında Dersim

Soner Yalcin’dan, Dersim Dersleri
Basında/ Soner Yalcin’dan,...
1 Mayıs için meydanlara!
Haber/ 1 Mayıs için meydanl...