Jar-û Diyar

Hollanda Dersim Vakfi/

Anmalar ve festivallerin düşündürdükleri ya da düşündürmedikleri

Denenmiş ve başarılı olmuş bir taktiktir; orta çağ din savaşlarının ve misyonerlik faaliyetlerinin had safhasıdır.

 Afrika ya da bir başka ülkeye giden misyonerin yaptığı ilk işlerden biri yerli cemaatin ileri gelenlerini, ki bu genelde ruhani liderdir, ziyeret etmektir. Bu ziyarette yerli halkın inancı, gelenek ve görenekleri övülür, hediyeler sunulur ve yerlilerin kutsal mekanlarının yanına küçük bir kilise yapmak için müsade istenir ve alınır. Misyoner, yerli halkı kilisesine davet eder onlara kilisesini gösterir. Zamanla yerliler kilisenin mimari büyüsüne kapılıp kendi ibadet yerlerini küçümsemeye başlamışlar. Derken kilisenin cemaatti arttıkça yerlilerin ibadet yerlerinin ziyaretçisi azalmış. Sonunda biri demiş ki: “bize gözlerimizi kapattırarak İncili anlattılar. Biz gözlerimizi açtığımızda İncil bizim elimizde, topraklarımız ise onların elindeydi.”

Dersim uzmanlarından Albay Nazmi Sevgen 1970 li yıllarda Harp Akademisinde verdiği seminerlerde Dersim sorununun çözümü için “festival yapın/yaptırın” önersinde bulunur.
Bu yıl iki festivalimiz birden yapılacak; Düzgün Baba Anma Etkinliği ve Munzur Festivali.
Bundan bir kaç yıl evvel Stuttgart Dersim İnisiyatifi, Düzgün Baba cem evinin yapımına katkı sağlamak için yaptığı etkinliğin tanıtım yazısında “… ziyeret bu şekliyle hijenik değildir …” diyordu. Ziyarete yapılan iki hijenik cem evi var artık.

Organize komitesine  ve destekleyenlere soralım:
Ziyarete gidenler nereyi ziyaret ediyor, nerde kurban kesiyor, niyaz dağıtıyor?
Düzgün Baba anıldığına göre; demek ki sır olmamış ölmüş. Çünkü anma ölenler için yapılır. Düzgün Babanın mezarı nerde ve hangi tarihte öldü?
Anlatılan efsanede sır olmuştu. Sır olanlar ölmediğine göre anma da yapılmaz. Yeni efsaneniz nasıl?

Eskiden ziyarte gidenlerin verdiği çıralıklarla bir çok aile geçimini sağlıyordu. Şimdi ise çıralık yerine cem evlerine bağış yapılıyor. Kurban derileri ve kurban etlerinin de hatırı sayılır bir bölümü cem evlerine veriliyor. Bu gelirler nereye gidiyor ve nasıl denetleniyor? Kimse ziyaretçilerin ağırlanmasına harcaniyor demesin çünkü ziyaretçiler çay otu ve çay şekeri dahil olmak üzere sebze ve meyve gibi lokmalarını da cem evlerine teslim ediyorlar.
Cem evlerinin yönetimi ve cem evi “dedesi” nasıl belirleniyor?
Raa Haq da “baba” “dede” gibi hizmetler var mı?

Neşe Düzel panelistlerden Ali Balkız ile 2008 yılında Taraf gazetesinde bir roportaj yaptı
“…
Siz devletten yakınıyorsunuz ama çok garip bir durum var. Aleviler, Kemalist devleti desteklemekle, Kemalist olmakla, darbecilere yeterince karşı çıkmamakla suçlanıyorlar genellikle. Kemalizm, askerin sivil siyaset üzerindeki vesayetini kabul eden ve CHP’nin altı okuyla özetlenen bir ideolojidir. Kemalizm bir nevi darbelerin ideolojisidir. Sizin hem Sünni hem Kemalist olan devletle ilgili  düşünceniz ne?

Aleviler Mustafa Kemal Atatürk’ü büyük kurtarıcı olarak görürler. Alevilik inancında reenkarnasyon vardır. İnsan ölmez, başka bir canlının görünümünde yeniden dünyaya gelir. Aleviler, ‘Hazreti Ali, Mustafa Kemal Atatürk olarak zuhur etti, geldi’ diye inanırlar. ‘Bizi ancak böyle biri bu zulümden kurtarabilir’ derler. Aleviler Atatürk’ü mitleştirmişlerdir.

Ben Sünni ve Kemalist devlet hakkında ne düşündüğünüzü sormuştum. Cevabınız nedir?

 
Cumhuriyet büyük bir projedir. Atatürk, Sünni bir devlet yaratmak istemedi. Laik bir devlet yaratmak istedi ve demokrasiyi hedefledi. Ama laik devlet de, demokrasi de oluşmadı. Bu ülkede imam hatipleri ve ilahiyat fakültelerini ilk CHP açtı. Okullara zorunlu din dersini de ilk o koydu. Demokrasinin olmadığı yerde devlet gücünü kullanan birileri hep vardır. Türkiye’de buna en yatkın olanlar da askerler ve sivil bürokratlardır. Bunlar, halkı küçük görürler, seçmenin oyunu ve aklını önemsemezler. Halka çarıklı çoban muamelesi yaparlar. Kendilerini elit-okumuş aydın kabul ederler. Kendi çocukları için özel okullar açarlar. Halkı bilerek, isteyerek cahil bırakırlar, okutmazlar. Çünkü iktidarı paylaşmak istemezler. Bakın... Türkiye’de devlet önce öğretmen okullarını bozdu. Öğretmeni bozunca, gerisi çorap söküğü gibi gelir zaten. Geldi de...

Aleviler’in çoğunluğu Kemalist midir?

En sağcısı bile Kemalisttir. Atatürk’ü severler. Onları, Atatürk yurttaş konumuna getirdi. Büyük bir istibdattan kurtardı, Aleviler’i adam yerine koydu.
…”
İnancımız  Raa Haq’ın  dokunulmaz kutsallarından biri olan  Hz Ali’yi,  Dersim jenosidinin mimarlarından biri olan M. Kemal’e indirgeyen  Ali Balkız ile Dersim’in kusal mekanı Kemere Duzgı’de panel yaparken; bu kutsal mekanın eteklerinde Kemalistlerin 1938 de kurşuna dizdiği “cewres xorte Kuresızın “ çığlıklarından rahatsız olmıyacak mısınız? Yavuz’un sofrasına oturmıyacayız diyenler Yavuz’u Dersim’in  kutsal mekanı olan Kemere Duzgı’de kendi sofralarına davet edip baş köşeye oturtuyorlar.  
Cemler ne zaman ve günün hangi bölümünda yapılır? Dinimizde sipariş üzerine, tiyatro niyetine ve gündüz cem yapılır mı?

Munzur festivalinin amacından uzaklaştırıldığı kanaati ise gitgide yaygınlık kazanıyor. Festival’in amacının ne olduğunu hatırlayan var mı? Birinci festival ile son festival arasında ki farkları sayabilecek olan var mı? MHP li Kültür bakanı da festivale bütçe vermişti. Devlet festivali neden destekliyor?

Eğer amaç dili, dini, kültürü yaşatmak ise: Emekçi ile Civan Haco arasında  ya da Grup Agıre Jiyan ile Grup Yorum arasında ne fark var? Faik Bulut ile Muzaffer Oruçoğlu arasında ki fark nedir? Kısaca; Türk solu propagandası ile Kürt propagandası arasında fark var mı? Hangisi dilimize, dinimize ve kültürümüze hizmet ediyor?   

Artık bolca cem evelerimiz ve festivallerimiz var. Artık aklımızla değil gözümüzle düşünüyoruz. Amaç yerine araçları, bireyleri tartışıyoruz. Dersim düşmanı Albay Nazmi Sevgen sen mezarında rahat uyu, senin düşündüğünü bizimkiler (!) yapıyor diyebilir miyiz?

 
Munzur Doğa ve Kültür Festivaline başından beri karşı olan vakfımız bu görüşünü ve gerekçelerini bir çok kez açıkladı

(…)

Hollanda Dersim Vakfı
27 Temmuz 2010