Jar-û Diyar

Eli Bıra,  X. Dalkılıç,  Xal Çelker/

Öyle ki, Dersimliler’in bir günlük festivalini bile kendilerine fazla gören çevreler tıpkı 2009’da olduğu gibi bu yıl da Dersim Kültür Festivali’ne karşı yine aynı gün bir karşı festival düzenleyecek.

Tabiki bunun öncesi de var.  Dersimliler’in insani, demokratik, haklı ve onurlu mücadelesi karşısında onurlu davranıp, dayanışma göstermesi gerekenler malesef kelle kaybı korkusuna kapılarak PKK’nın da desteğiyle DİDİF adına 7 Haziran 2008’de Essen’de bir karşı festival düzenlediler. Hem de “biz milliyetçi, dinci ve gerici” çalışmaları ciddiye almıyoruz propağandasıyla. Organize ettikleri festival yaklaşık olarak 15-20 km mesafede bulunmasına rağmen Dersim Kültür Festivali’ne onbinlerin gelmesini bu yöntemle engeleyemediklerini görenler, bu defa da derin devletten aldıkları icazetle olsa gerek, Dersim Kültür Fetivalin’e karşı “Dersim Festivali”nin ilkini 2009’da düzenleyerek Dersimliler’in bu görkemli  buluşmasını engellemeye giriştiler. Bununla yetinmeyen bu çevreler Ferhat Tunç’un ağzıyla bu festivale katılan insanları ‘sapkınlıkla’ suçladılar. Bununla da gerçek renklerini göstermiş oldular.

Sıradan bir insan Dersim Festivali’nin ve karşı festivalin afişlerini eline alıp değerlendirse, buradan yanlış bir sonuca varır. Karşı festivali düzenleyenlerin afişi, dilimiz Zazaca’yı akıl ve bilim dışı  olmasına karşın, kasıtlı bir şekilde ‘şive’ ya da ‘lehçe’ görme ve göstermelerinin yanı sıra, mümkün mertebe yazı dili olarak kullanmamaya özen göstermelerine rağmen, ne hikmetse Zazaca! Ve FDG’nin afişinde tek kelime Zazaca olmamasından hareketle de olsa, ya da yalan-yanlış veya sırf kullanmak, fayda görmek amacıyla da olsa diğerlerin üzerine basa basa dile getirdikleri kimi değerleri FDG’nin ya sıkılıp çekinerek, ya da hiç  ifade etmemesini dikkate alarak karşı festivale gitme eğilimi gösterebilir.

Herşeye rağmen bunun böyle yanlış değerlendirilmemesi gerekir:

“Qomê ma xorê wairêni keno. Ebe camat u dezgaanê xo, zon, kultur u kamiya xo endi her ca u her waxt ano ra zon u şevekneno. Verêcoy no hal nia nêbi, hela hela wertê çhepa de kesi qalo de nianên nêardêne re zon. Ne kes ebe zerr u can zon u kulturê ma sero guriyêne, ne kesi qalê mıletê Kırmanc-Zazay kerdêne, ne ki qalê welatê Kırmanc-Zazay. Albazê ke emegê xo reşt bi na kar bibi boka vergi.”

1997’de yaptığımız bu tesbit doğruluğundan hiç bir şey kaybetmedi.

Ne acıdır ki yıllarca Dersimli şahsiyetlerle Dersim kurumlarını Dersim ve Dersim’cilikle; ajanlık, bölücülük, işbirlikçilik, ihanetçilikle suçlayan bu çevrelerin Öcalan’ın avukatları aracılığıyla kemalizmi ve orduyu yücelten söylemleri ve Dersim’de ordunun istemi doğrultusunda yaptıkları eylemleriyle devletle bağlantılı oldukları birçok kez ortaya çıkmış olmasına rağmen, arsızlık ve yüzsüzlüklerinden dolayı, gıdalarının tükenmemesi amacıyla Dersim adına birşeyler söylemek ve yapmaktan vazgeçmemektedirler.

Saman altından su yürüten cinsten, Dersim adını kullanarak hiç olmazsa halen saflarında bulunan Dersimliler’i tutma telaşıyla hareket eden maskaraların her renk ve her boyda maskelerinin hazır bulunması  ve maske değiştirme sorunu olmamasına rağmen, takkeleri düşmüş kelleri görünmüştür.

Eksik ve yetersizliklerine rağmen Dersim Dernekleri Fedarasyonu (FDG) tarafından organize edilen ve Gladbeck’te beşincisi yapılacak olan kültür festivali Dersimliler‘in festivalidir. Rüsselsheim’da düzenlenecek olan ise Imralılı’nın PKK‘sı ve güdümündekilerinin karşı festivalidir.

Bana dokunmayan yılan bin yaşasın demeyin. Ergeç dokunur!

Geçmişte Mamekiye’de (Tunceli) gercekleştirilen festivallerin ilk ikisi Dersim’in farklılığını  ve özgünlüğünü yansıttığı için oldukça coşkulu ve altmış-yetmiş binlerin katılılımıyla geçmişti. Sonraki yıllarda bunu farkeden haramzadeler festivalleri kendi idolojilerine alet etmiş, böylece nice emeklerle varedilen Munzur Festivali geleneği kimi arkadaşların da ürkek, çekingen, utangaç, ya da bananeci yaklaşımları  sonucu PKK ve yandaşlarının festivaline dönüşmüş ve haliyle varolan coşku ve katılımın da yokolmasına yol açmıştır.

“Xora ma bêomıd nime, ma zanime ke mıletê ma serbestiya xora hes keno, lejê serbestiya xo ca nêverdano. Xelasa ma ma dest dera. Ma gereke xover bıdime, xorê wairêni bıkerime ke, qomê ma Kırmanc-Zazay ki wertê qomanê bina de caê xo bıcêro, serbestiya xo reso.”

Coka ke omıd u raa serbestiye Gladbeck de têkalekeamaene ra vêrena ra...

Yani özgürlüğe giden yol,

• Herhangi bir siyasi partinin güdümüne girmeden kendi değer ve çabalarıyla kurulup gelişen Dersim derneklerinin organize ettiği Gladbec’teki festivalde yer almaktan,
• Her ne kadar FDG yönetimi özellikle kimliğine korkusuzca, utanıp çekinmeden sahip çıkmıyor olsa da, Gladbeck’deki 5. Avrupa Dersim Kültür Festivali’nde olmaktan,
• PKK’yı avukat görüşmeleriyle kumanda edenlerin Dersim hakkındaki emellerine kavuşmalarını istemeyenlerin yanında yer almaktan,
• Dersim’in bütün renklerinin yansıdığı bir festival olmazsa da, nüfusu yok edilerek haritadan silinmesi istenen ziyar u diyar ülkesi fertlerinin inadına inadına safları sıklaştıracağı festivalde bulunmaktan,
• Özellikle kurdukları cumhuriyetten bu yana türkleştirme politikalarına katmerleştirerek sürdürenlere karşı direnenlerin gideceği festivale gitmekten,
• Dersimli olduklarını, Türk olmadıkları gibi Kürt olmadıklarını da korkusuzca ifade edenlerin ve bunu inkarcıların ve utangaçların yüzüne şamar gibi vurmaları için Gladbeck’e varmaktan,
• “Diğer tarafta yapılan ise, adı ‘Dersim’ olsa bile devletçi Kemalist ‘Tunceli Festivalidir’” diyenlere kemalist olanların İmralı’dakinın kumandasıyla hareket edenler olduğunu haykıranların gideceği festivalde bulunmaktan,
• Ve devlet gücünün karşısında diz çökmeyen dedesi Sey Rıza gibi PKK’lılar karşısında diz çökmeyen Ali Rıza Polat gibilerin ve siz binlerin duruşunu sergileyenlerle birlikte olmaktan geçer.

Haydi Gladbek’e, Haydi Dersim Festivali’ne...

06.06.2010